મા ભાષા
#માતૃભાષા_દિવસ 🌹(માતૃભાષાનો વૈભવ)🌹
મા, માતૃભાષા અને માતૃભૂમિનો અન્ય કોઇ વિકલ્પ નથી! આપ માતૃભાષાને ચાહો છો. ભાઈ ! આજના આ દિવસનો હેતુ પણ આપણી માતૃભાષા છે. આપણે બધા દૂર દૂર સુધી જોડાયેલા છીએ તે પણ આપણી માતૃભાષાને કારણે જ તો…
~~~~~~~~~~~
▪આપણને વિચારો માતૃભાષામાં જ આવે છે.
▪આપણને સપનાં પણ માતૃભાષામાં જ આવે છે. ▪માતૃભાષા હૈયે છે ને તરત હોઠે આવે છે.
▪આપણે કોઈ પણ ભાષામાં વાંચીએ કે સાંભળીએ પણ સમજીએ છીએ અને યાદ રાખીએ છીએ માતૃભાષામાં.
▪હાથ કરતાં પણ વધુ હાથવગી માતૃભાષા છે.
▪આપણે પ્રેમ કરીએ , થોડો કજિયો કરીને રિસાઈએ - રડીએ , કિટ્ટા કરીએ કે વહાલ ! બધું જ માતૃભાષામાં વટબંધ થાય છે.
⚜આપણી માતૃભાષા ગુજરાતી અજબગજબની છે⚜
એમાં સગાં - વહાલાં માટે , અંગ્રેજી કરતાંય વધારે શબ્દો છે. જેમકે .......
મામા મામી , માસા માસી ,
ફોઈ ફુવા , બહેન બનેવી ,
નણંદ નણદોઈ , સાસુસસરા ,
સાળા સાળી , ભાઇ ભાભી ,
જેઠ જેઠાણી ,, દિયર દેરાણી વગેરે.
⚫ ગુજરાતી ભાષામાં કેટલાક વિશિષ્ટ શબ્દોનીય મઝા છે. તમે મને આ શબ્દોના અર્થ લખી મોકલજો હો કે !
• કાગાનીંદર, • દાધારંગી, • શિરામણ ,
• ગોફણ, • નણદોઈ, • ઝાલરટાણું ,
• ગામતરું, • સપ્તપદી, • ઘડામણ ,
• સુકવણી, • પાણિયારું, • પાધરું ,
• દહીંથરું, • કંકાવટી, • ડામશિયો!
..............અરે આવા તો ઢગલો શબ્દો મળશે.............
🔷 ગુજરાતીમાં તો દરેક પશુ બોલે એને માટે નોખા નોખાં ક્રિયારૂપો છે. અરે વાહ ભૈ ! જો સાંભળો :
🐃ભેંસ રેકે છે.
🐂ગાય ભાંભરે છે.
🐮બળદ બાંગડે છે.
🐺શિયાળ રડે છે.
🐈કૂતરું ભસે છે.
🐐બકરી બેં - બેં કરે છે.
🐪ઊંટ ગાંગરે છે.
🦄ગધેડું ભૂંકે છે.
🐎ઘોડો હણહણે છે.
🐅વાઘ ત્રાડે છે.
🦁સિંહ ગર્જે છે.
🐘હાથી રણકે છે.
🔮 વળી આપણે બીજી ભાષાના શબ્દોને પણ આપણા ગણીને અપનાવેલા છે.
ટેબલ , ટિકિટ , ઑફિસ , સ્ટેશન , બસ , ટ્રક , ખુરશી , મેજ , ખુશી , અરજી , હકીકત , જામ વગેરે . આવા તો કેટલાય શબ્દો છે. અમર કથાઓ
🎊 તમને યાદ હશે ! આપણે ગુજરાતી ભાષામાં કેવી રમતો રમતાં હતાં ! કેટલાંક વાક્યો ને કેટલાક શબ્દો ડાબેથી કે જમણેથી વાંચીએ તો પણ એક જ અર્થ મળતો હતો !
(૧) લીમડી ગામે ગાડી મલી !
(૨) જા રે બાવા બારે જા !
(૩) જો ચુનિયા નીચુ જો
(૪)જો પસા સાપ જો
(૫)નટુ નટુ બારીમાં જો મારી બા ટુન ટુન
ડાબેથી વાંચો કે જમણેથી વાંચો : અર્થ તો એ જ ! એવી જ શબ્દરમતો શબ્દોને કે સમૂહોને જોડી તોડીને કરતાં ને મજા આવતી ! કવિતા ગાવાની મજા માતૃભાષા જેવી બીજી ક્યાંય નહિ જ .....!
હા..., ગુજરાતીમાં - માતૃભાષામાં શિક્ષણ મેળવવાથી કલ્પનાશક્તિ , તર્કશક્તિ વધુ ખીલે છે.
માતૃભાષા જન્મ ગળથુથીમાંથી મળે છે.
આપણાં માબાપ - ઘર - કુટુંબ - ગામ - સમાજની એ દેણગી છે.
એમાં આપણી સભ્યતા અને સંસ્કૃતિ છે.
આપણા જીવનની પરંપરાઓ – રૂઢિઓ બધું શબ્દ - શબ્દ સંઘરેલું છે.
રવીન્દ્રનાથ ટાગોર જેવા વિશ્વકવિએ પણ માતૃભાષાનો મહિમા કરતાં કહેલું કે માતૃભાષા તો માતાનું ધાવણ છે, ને બાળકને માનું દૂધ જ વધારે વિકસાવે છે – મજબૂત બનાવે છે. મા તે મા બીજા બધા વગડાના વા !
આપણને જન્મ આપનારી બા,
અને બા - ની ભાષા તે માતૃભાષા,
ને આ અનાજ પકવી પોષનારી ને વૃક્ષો વનરાજીને ખીલવનારી ધરતી માતા - માટી ;
આ ત્રણેનું સ્થાન બીજું કોઈ જ ન લઈ શકે.
ગાંધીબાપુએ પણ કહેલું કે આપણો રાજકારભાર અંગ્રેજી ભાષામાં ચાલે છે તે સૌથી કમનસીબ વાત છે..જો કે આજેય લોકો મોહમાં અંધ છે , અંગ્રેજી વિશેના ખોટા ખ્યાલોમાં રાચે છે અને માતૃભાષાનો મહિમા સમજવા જ તૈયાર નથી.
પણ હવે ધીમે - ધીમે સૌને સમજાશે કે ભાષા તો લોહીના લયમાંથી પ્રગટે તે જ આગળ લઈ જઈ શકે છે. આજે તો ગુજરાતી ભાષામાં જ્ઞાનનો ભંડાર એવો વિશ્વકોશ છે - ૨૫ ભાગમાં ! દુનિયાભરનું જ્ઞાન એમાં છે. ગુજરાતી આવડે તો બધાં જ વિષયોનું જ્ઞાન વિશ્વકોશમાં હાજર છે.
✍ કલ્પેશ ડાભી.
સંદર્ભ - ધોરણ-૮ - ગુજરાતી પાઠ્યપુસ્તક
ટિપ્પણીઓ