પોસ્ટ્સ

ફેબ્રુઆરી 4, 2025 માંથી પોસ્ટ્સ બતાવી રહ્યું છે

અંદાજી - અંદાજિત

 શબ્દો યોગ્ય રીતે પ્રયોજો...(૧૩) --------------------------------------- (૧૬) અંદાજી - અંદાજિત --------------------------------- 'અંદાજી' એ 'અંદાજ' પરથી બનેલું વિશેષણ છે. તેનો અર્થ ' અંદાજ પરથી નક્કી કરેલું', ' 'અંદાજ દર્શાવતું' થાય છે. 'અંદાજિત' જેવો કોઈ શબ્દ જ નથી. પરંતુ સામાન્ય રીતે સંસ્કૃત તત્સમ શબ્દોને 'ઇત' પ્રત્યય લગાડીને વિશેષણ બનાવાતું હોય છે. તેથી એવા જ ભ્રમમાં રહીને આ ફારસી શબ્દને 'ઇત' પ્રત્યય લગાડવામાં આવે છે. દા. ત. -------- આ યોજનાના અંદાજી ખર્ચની વિગતો જણાવશો. (અહીં 'અંદાજિત' ખર્ચ ન લખાય.) જોકે રતિલાલ સાં. નાયક રચિત 'મોટો કોશ' માં અંદાજિત શબ્દ સ્વીકારાયેલો છે, પણ 'સાર્થ જોડણીકોશ'માં સ્વીકારાયેલો નથી. (૧૭) સંગૃહીત - સંગ્રહિત --------------------------------- 'સંગૃહીત' 'सम् + ग्रह्' પરથી બનેલું વિશેષણ છે. તેનો અર્થ - સંગ્રહ કરેલું - થાય છે. આ સંસ્કૃત શબ્દ છે અને સામાન્ય રીતે ગુજરાતીમાં એનો ઉપયોગ થતો નથી. 'સંગ્રહિત' જેવો કોઈ શબ્દ જ નથી. પરંતુ 'સંગ્રહ' શબ્દને ...

સ્રષ્ટા - સૃષ્ટા

 શબ્દો યોગ્ય રીતે પ્રયોજો...(૧૪) --------------------------------------- (૧૮) સ્રષ્ટા - સૃષ્ટા  --------------------------- 'સ્રષ્ટા' એટલે 'રચનાર', 'સૃષ્ટિ રચનાર - ઈશ્વર'. 'સૃષ્ટા' જેવો કોઈ શબ્દ જ નથી. પરંતુ 'સૃષ્ટિ' પરથી સૃષ્ટિ સર્જનાર 'સૃષ્ટા' જેવો ખોટો શબ્દ વાપરવામાં આવે છે. કાં તો 'સ્રષ્ટા' લખાય અથવા 'સૃષ્ટિકર્તા' લખાય.  (૧૯) વેળાસર - વહેલાસર ---------------------------------- 'વેળાસર' એટલે 'સમયસર', 'યોગ્ય વખતે'. 'વહેલાસર' જેવો કોઈ શબ્દ જ નથી. પરંતુ 'વહેલા' પરથી 'વહેલાસર' શબ્દ બનાવીને ખોટી રીતે વાપરવામાં આવે છે. દા. ત. -------- (૧) વેળાસર આવજો.               અથવા (૨)   સવેળા આવજો. આ બંને વાક્યોમાં 'નિર્ધારિત સમય' નો અર્થ છે. (૩) વહેલા આવજો. અહીં 'નિર્ધારિત સમય કરતાં પહેલાં'નો અર્થ છે. આમ બેમાંથી જે અર્થ અભિપ્રેત હોય તે પ્રમાણે કહેવાય. પરંતુ 'વહેલાસર આવજો' એવું કહેવાય નહીં. સૌજન્ય : ------------ ભાષાગૌરવ ભાષા નિયામકની કચેરી ગુજરાત રાજ્ય (ક્રમશઃ) પ્ર...