પોસ્ટ્સ

ગુજરાતી સાહિત્ય સુધારક યુગ

જોડણી

 ચાલો, આપણી ગુજરાતી ભાષાનું સૌંદર્ય માણીએ...(૧૨) ------------------------------------------- કેટલાક જરૂરી પણ અઘરા શબ્દોની જોડણી સાચી લખો.  અંગ્રેજીના એક પણ શબ્દનો સ્પેલિંગ ખોટો ન જ ચાલે...તો શું આપણી માતૃભાષાનો શબ્દ ખોટી રીતે લખીએ તો ચાલે ? સાચું લખવાનો આગ્રહ રાખો. -------------------------------------------- + અગ્ન્યસ્ત્ર (અગ્ન્યાસ્ત્ર નહીં) + અધીક્ષક (અધિક્ષક નહીં) + અશ્વમેધ (અશ્વમેઘ નહીં) + અંતર્ધાન (અંતર્ધ્યાન નહીં) + આહુતિ (આહૂતિ નહીં) + આહૂત (આહુત નહીં) + આયુર્વેદ (આર્યુવેદ નહીં) + ઑગસ્ટ (ઓગસ્ટ નહીં) + ન્યૂન (ન્યુન નહીં) + પરિયોજના (પરીયોજના નહીં) + નાણું (નાણુ નહીં) + નાણાકીય (નાણાંકીય નહીં) + ખાતું (ખાતુ નહીં) + ખાતાવહી (ખાતાવહિ નહીં) + તૃતીય (તૃતિય નહીં) + ચૂકતે (ચુકતે નહીં) + ચુકવણી (ચૂકવણી નહીં) + જિલ્લો (જીલ્લો નહીં) + જૂથ (જુથ નહીં) + ગ્રૂપ (ગ્રુપ નહીં) + જયંતી (જયંતિ નહીં) + ઉજવણી (ઊજવણી નહીં) + સૂચના (સુચના નહીં) + ચૂંટણી (ચુંટણી નહીં) પ્રસ્તુતિ : ----------- હર્ષદ પ્ર. શાહ ઉપાધ્યક્ષ માતૃભાષા ગૌરવ પ્રતિષ્ઠાન  સંપર્ક : ૯૯૭૯૮૪૧૬૫૦ બારડોલી

પ્રતીક

 ચાલો, આપણી ગુજરાતી ભાષાનું સૌંદર્ય માણીએ...(૯) ------------------------------------------- કેટલાક જરૂરી પણ અઘરા શબ્દની જોડણી -------------------------------------- + પ્રતીક + પ્રતીત  -  પ્રતીતિ + મહત્ત્વ  -  મહત્તમ + લઘુતમ સાધારણ અવયવ + ગુરુતમ સાધારણ અવયવ + ઉચ્ચતમ (ઉચ્ચત્તમ નહીં) + નિરભિમાની (નિરાભિમાની નહીં) + નુકસાન (નુકશાન નહીં) + બીમાર (બિમાર નહીં) + નીરવ (નિરવ નહીં) + નીરોગી (નિરોગી નહીં) + વહાલ (વ્હાલ નહીં) + રેલવે (રેલ્વે નહીં) + સામાજિક (સામાજીક નહીં) + પ્રસંગોપાત્ત (પ્રસંગોપાત નહીં) + ઘૃણા (ધૃણા નહીં) પ્રસ્તુતિ : ----------- હર્ષદ પ્ર. શાહ ઉપાધ્યક્ષ માતૃભાષા ગૌરવ પ્રતિષ્ઠાન  બારડોલી.

ભવદીય

છબી
 

➡️ ગુજરાતી ભાષાના લેખનમાં જોડણી સુધારવા ઇચ્છા ધરાવતા મિત્રો માટે હાથવગો ઉપાય! ➡️ દરરોજ એક નિયમ સમજીને અજમાવી જુઓ! ➡️ ત્રીસ દિવસમાં પરિણામ જોવા મળશે! 💐 આજથી જ અમલ કરો!

છબી
 
 માતૃભાષાનું શૈક્ષણિક મહત્ત્વ આ દુનિયામાં આપણને જન્મ આપનાર માતા, ને આપણી અભિવ્યક્તિને જન્મ આપનાર માતૃભાષા.           પ્રાચીન સમયમાં કહેવાતુ કે માણસ ડહાપણ ધરાવી શકે છે એ એની વિશેષતા છે, કેમ કે બીજા પ્રાણીઓ વિચાર કરી શકતાં નથી અને સિદ્ધાંતો બાંધી શકતાં  નથી, પરંતુ માણસ એવું કરી શકે છે. વાસ્તવિક રીતે આજે હવે એમ પણ કહી શકાય કે માણસ બોલી શકે છે એ એની વિશેષતા છે, કેમકે માણસની બૌદ્ધિક, સાંસ્કૃતિક તેમજ સામાજિક બધી પ્રગતિમાં ભાષાનો ફાળો ઘણો મોટો છે. હવે, “ભાષા” શબ્દનો વ્યાપક અર્થ કરીએ તો “ભાષા એટલે અભિવ્યક્તિ અને અવગમનનું અવાજોનું બનેલું કોઇપણ માધ્યમ.” આમ, ભાષા માનવ-સંસ્કૃતિના વિકાસનું એક પરિબળ છે. ભાષા માનવ-સમાજનું સર્જન છે. તેથી જ બાળક એનાં જે-તે સમાજની પ્રણાલિકાગત રીત પ્રમાણે વિચારોનું સંક્રમણ કરતાં શીખે છે, જે તેની માતૃભાષામાં હોય છે. આ રીતે ભાષા એક સામાજિક સંસ્થા કે માનવસંસ્થા છે. "Every human society is held together by language."           ભાષા અન્ય માનવસંસ્થાઓની જેમ સર્વવ્યાપક છે, છતાં પ્રજાએ-પ્રજાએ એનું સ્વરૂપ અને નામ જુદાં છે,...

ચશ્માંની આંખે...!

 #ચશ્માંની આંખે...! 🌸ગુજરાતી ભાષાની વિશિષ્ટતાની એક ઝલક : દરેક ભાષા ધ્વનિઘટકોની બનેલી હોય છે. એવી જ રીતે દરેક ભાષામાં તેના ધ્વનિઘટકોનાં લિપિ ચિહ્ન હોય છે. તમામ ભાષાનાં લિપિચિહ્નો જુદાં જુદાં હોય છે. 🌸સંસ્કૃત ભાષામાંથી ઊતરી આવેલી ભાષાનાં લિપિચિહ્નો થોડેઘણે અંશે મળતાં આવે છે. ગુજરાતી ભાષાનું મૂળ સંસ્કૃત ભાષામાં છે. તેથી તેના ઉપર સંસ્કૃતનો સઘન પ્રભાવ જોવા મળે છે. 🌸 સંસ્કૃતની જેમ ગુજરાતી ભાષા પણ ત્રિસ્તરીય છે. ગુજરાતી મૂળાક્ષરોની ઉપર નીચે, ડાબી જમણી બાજુ વિવિધ નિશાનીઓ, લિપિચિહ્નોનો ઉપયોગ થાય છે. 🌸અક્ષરની આગળ હ્રસ્વ ઇ: પાછળ દીર્ઘ ઈ અને  કાનો: ઉપર એક માત્રા, બે માત્રા, રેફ, અનુસ્વાર, ચંદ્રબિંદી, તો નીચે હ્રસ્વ ઉ, દીર્ઘ ઊ, ઋની નિશાનીનો ઉપયોગ થાય છે. અહીં આવાં  લિપિચિહ્નોની નામ સાથે  નિશાનીઓ રજૂ કરી છે જેથી આપણામાંથી ઘણાને માટે કદાચ નવાઈ લાગશે ! સાભાર નીલેશ થાનકી

કવિતા

 ભીની ઝાકળ શા ઝળહળવાનું સુખ સૌને નથી મળતું,  કોઈ કારણ વગર મળવાનું સુખ સૌને નથી મળતું.  સતત વહેવું,બધું સહેવું,ન કાંઠાનેય કૈં કહેવું,  આ ઝરણા જેમ ખળખળવાનું સુખ સૌને નથી મળતું.  ખરેલાં પાંદડાંના કાનમાં બસ એટલું કહેવું છે,  ઊગો એ માટીમાં ભળવાનું સુખ સૌને નથી મળતું.  વળાંકેથી વળી જાતા આ રસ્તાની વિનંતી છે ;  હજી પાછા વળો, વળવાનું સુખ સૌને નથી મળતું.  સળગતું આયખું મ્હેકે અગરબત્તી શા અક્ષરમાં,  કવિતામાં આ ઓગળવાનું સુખ સૌને નથી મળતું.  ******* સાંજના વાતાવરણની એ જ તો તકલીફ છે. બહુ વલોવે છે: સ્મરણની એ જ તો તકલીફ છે. ઝંખના જીવલેણ છે એ જાણીને પણ ઝંખીએ, જીવતાં પ્રત્યેક જણની એ જ તો તકલીફ છે. મૌન પાછળ લાગણી ઢાંકી ન શક્યું કોઈ પણ, સાવ પાંખા આવરણની એ જ તો તકલીફ છે. ના કદી વાંચી શક્યો હું તારી આંખોની લિપિ, હું અભણ છું, ને અભણની એ જ તો તકલીફ છે. બારણે જો દે ટકોરા તો હું ભેટીને મળું, મળતું બિલ્લિપગ, મરણની એ જ તો તકલીફ છે. ****** સવાયા શબ્દનો સ્વસ્તિક કરીને મૌન થઈ જાઉં, મને આવડતા બે ટહુકા ધરીને મૌન થઈ જાઉં. બધે અંધારપટ છે લાગણીનો – જાણું છું, તો પણ, હુ...