ખેતી સાથે સંકળાયેલ અને આધુનિક ખેતીના કારણે શબ્દો અને તેના અર્થ

 ખેતી સાથે સંકળાયેલ

-------------------

૧) ચારિયું  - ચાર (ઘાસ) બાંધવા માટેનું કપડું

૨) સેંચી - ઊભા પાકમાં ખેડતી વખતે કે ખરપડી મારતી વખતે બળદ પાક ખાઈ ન જાય, તે માટે તેના મોઢે બંધાતી દોરી કે એલ્યુમિનિયમની જાળી 

૩) પાંજરી - બળદગાડામાંનો માલસામાન પડી ન જાય તે માટે તુવેરની સાંઠી ગૂંથીને કરવામાં આવતી આડશ

૪) અડો - ગાડાને આગલી બાજુએ ટેકવાનો પાયો

૫) આડું - ગાડામાંથી વસ્તુ પડી ન જાય તે માટે  મૂકવામાં આવતા લાકડાના ઊભા ટેકા 

૬) જેંસલો - બળદ પલોટવાનું પૈડાં વગરનું એક સાધન – વાહન

૭) સૂંઢલ - ખેતીકામમાં સામસામે બળદ કે માણસની મદદ

૮) નાથ - બળદને બંધાતું દોરડું 

૯) પછેડી - ખેતીકામ માટે વપરાતો કાપડનો ટુકડો 

૧૦) ફાંટ - ખેતીકામમાં વસ્તુ વીણીને ભરવા માટે કેડ પાછળ જોળીની જેમ લટકાવાતું કપડું

૧૧) પરભા - ખેતરમાં પાણી આપતી વખતે પાણીની મોટર બંધ કર્યા પછી ધોરિયામાં રહેલું અને ખેતરમાં આવતું પાણી 

૧૨) વરાપ - ખેતરમાં પાણી વાળ્યા પછી જમીનનું ખેડવાલાયક થવું તે 

૧૩) ખપ્પો - ખેડવા માટે વપરાતું ત્રણ દાંતાનું સાધન

૧૪) ચાવળ - વાવણી માટે વપરાતું ચાર દાંતાનું સાધન; વાવણિયો

૧૫) તરફેણ - વાવણી માટે વપરાતું ત્રણ દાંતાનું સાધન; વાવણિયો

૧૬) દાંતી - નાના ફણાવાળું ધારિયું

૧૭) મોચમ - ખેતર ખેડતાં શેઢા તરફ બાકી રહી જતી જગ્યા

૧૮) ખળું - પાકમાંથી દાણા છૂટા પાડવા માટેની સમતળ જગ્યા

૧૯) મોચેલું - તગારું ઊંચકતી વખતે માથા પર મુકાતો કાપડનો વીંટો

૨૦) મોદ - ખેતીકામ માટે વપરાતી જાડા કાપડની શેતરંજી

૨૧) ડેરો - ગાય-ભેંસ દોડાદોડી ન કરે તે માટે તેના  બે પગ વચ્ચે આવે તે રીતે દોરડા વડે ગળામાં બાંધેલ જાડું લાકડું

નોંધઃ પ્રાદેશિકતા મુજબ શબ્દો કે તેના અર્થ જુદા હોઈ શકે છે.

સંકલન :

----------

રાજેશ પટેલ

(રાજ્ય શ્રેષ્ઠ શિક્ષક – ૨૦૨૨)

મદદનીશ શિક્ષક

મેતપુર પ્રાથમિક શાળા

તા. ખંભાત