હોઈ - હોય
શબ્દો યોગ્ય રીતે પ્રયોજો...(૧)
---------------------------------------
(૧) હોઈ - હોય
---------------------
આ બંને શબ્દો 'હોવું'નાં ભિન્ન ભિન્ન રૂપ છે.
હોઈ - એ શબ્દ થઈ ચૂકેલી ક્રિયા દર્શાવે છે અને તેનો અર્થ - તેથી, આથી, આમ હોવાથી - વગેરે થાય છે.
હોય - આ શબ્દ 'હોવું'નું ક્રિયાપદી રૂપ છે અને તેમાં કાળ પ્રમાણે ફેરફાર થતો રહે છે. (જેમ કે - હતું, હશે વગેરે) તેનો અર્થ 'હોવું તે' થાય છે.
આ બંને શબ્દો ઉચ્ચારસામ્યને લીધે અરસપરસ ખોટી રીતે વપરાય છે.
ઉદાહરણો :
---------------
હોઈ :
--------
(૧) આ અંગે હુકમો થઈ ચૂક્યા હોઈ કાગળો ફાઇલ કરવા.
(૨) અછતની પરિસ્થિતિ હોઈ રાહતકાર્યો તાત્કાલિક શરૂ કરાવવાં જોઈએ.
આ વાક્યોમાં 'હોય' ન લખાય.
હોય :
---------
(૧) લોઢું ગરમ હોય ત્યારે તેને ટીપી નાખવું જોઈએ.
(૨) શિયાળામાં ઠંડી પડતી હોય છે.
આ વાક્યોમાં 'હોઈ' ન લખાય.
આ જ રીતે ભરાઈ - ભરાય, ગભરાઈ - ગભરાય, લખાઈ - લખાય વગેરે શબ્દોમાં ભૂલ ન થાય તેની કાળજી રાખવી.
ઉદાહરણો :
---------------
(૧)
+ પાંજરામાં મોટા સિંહને જોઈ બાળક ગભરાઈ ગયો.
+ આ બાળક ગભરાય એવો નથી.
(૨)
+ માટલામાં પાણી ભરાઈ ગયું છે.
+ માટલામાં પાણી ભરાય છે.
(૩)
+ મારો લેખ લખાઈ ગયો છે.
+ મારો લેખ અત્યારે લખાય છે.
(ક્રમશઃ)
પ્રસ્તુતિ :
-----------
હર્ષદ પ્ર. શાહ
ઉપાધ્યક્ષ
માતૃભાષા ગૌરવ પ્રતિષ્ઠાન
સંપર્ક : ૯૯૭૯૮૪૧૬૫૦
બારડોલી
ટિપ્પણીઓ